آیا واقعاً نرخ ADHD در حال افزایش است؟ نگاهی به شواهد علمی
بررسی دلایل افزایش تقاضا برای تشخیص و درمان ADHD: آگاهی، تغییر معیارها و کاهش انگ اجتماعی
در سالهای اخیر، رسانهها و سیاستمداران توجه زیادی به افزایش شمار افرادی کردهاند که برای اختلال کمتوجهی-بیشفعالی (ADHD) به دنبال تشخیص و درمان هستند.
همزمان با این روند، تجویز داروهای مرتبط با ADHD نیز افزایش یافته است. برخی معتقدند که ADHD بیش از حد تشخیص داده میشود، روانپزشکان بیش از حد برچسبهای تشخیصی میزنند و جامعه در حال پزشکیسازی بیش از حد تفاوتهای طبیعی است.
اما آیا واقعاً نرخ شیوع ADHD افزایش یافته است؟ آیا ما بیش از حد این اختلال را تشخیص میدهیم؟ شواهد علمی چه میگویند؟
شیوع جهانی ADHD حدود ۵٪ در کودکان و ۳٪ در بزرگسالان تخمین زده میشود. در بیشتر کشورها، شواهد محکمی وجود دارد که نرخ تشخیص رسمی (اداری) ADHD از نرخ واقعی آن در جمعیت عمومی پایینتر است. بهویژه در بریتانیا، شواهد قوی نشاندهنده تشخیص کمتر و درمان ناقص ADHD است. بسیاری از افراد مبتلا هرگز به خدمات درمانی دسترسی پیدا نمیکنند، بهویژه آنهایی که از گروههای محروم یا اقلیت هستند و تفاوتهای منطقهای چشمگیری در این زمینه دیده میشود.
چرا تقاضا برای خدمات ADHD افزایش یافته است؟
با وجود این که شواهد نشان میدهد نرخ واقعی شیوع ADHD تغییر چشمگیری نداشته، اما تقاضا برای خدمات تشخیصی و درمانی به شدت افزایش یافته است. شش دلیل اصلی برای این پدیده وجود دارد:
۱. آگاهی و کاهش انگ اجتماعی
نخستین و مهمترین عامل، افزایش آگاهی عمومی درباره ADHD است. امروزه افراد بیشتری با علائم این اختلال آشنا هستند و متخصصان نیز راحتتر میتوانند علائم را شناسایی کنند. همچنین، افزایش اطلاعات عمومی، از جمله در شبکههای اجتماعی، باعث کاهش انگ اجتماعی مرتبط با ADHD شده است. مردم دیگر از مراجعه برای تشخیص و درمان احساس شرم نمیکنند.
۲. تغییر در شناخت زنان مبتلا به ADHD
تحقیقات جدید نشان میدهد که زنان مبتلا به ADHD در گذشته اغلب نادیده گرفته میشدند یا تشخیص اشتباه دریافت میکردند. بسیاری از زنان به اشتباه با تشخیصهایی مانند افسردگی، اضطراب یا اختلال شخصیت مرزی مواجه میشدند. اکنون با آگاهی بیشتر، تعداد بیشتری از زنان به درستی تشخیص داده میشوند.
۳. رد باورهای قدیمی درباره ADHD
مدتها تصور میشد که ADHD فقط مختص پسران و کودکان است و کودکان معمولاً با افزایش سن از آن رها میشوند. اما مطالعات طولی نشان دادهاند که اکثر کودکان مبتلا، علائم یا اختلال ناشی از ADHD را در بزرگسالی نیز ادامه میدهند. این موضوع باعث افزایش تشخیص در بزرگسالان شده است.
۴. تغییر معیارهای تشخیصی
معیارهای تشخیصی ADHD در گذشته بسیار محدودتر بود. برای مثال، در بریتانیا، تشخیص “اختلال بیشفعالی-کمتوجهی شدید” فقط حدود ۱.۴٪ از کودکان را شامل میشد. همچنین، افراد مبتلا به اوتیسم از تشخیص ADHD محروم میشدند، در حالی که این دو اختلال بسیار همزمان رخ میدهند. خوشبختانه این معیارهای محدودکننده اکنون حذف شدهاند.
۵. افزایش همزمان اختلالات روانی دیگر
در حالی که نرخ واقعی ADHD تغییر نکرده، نرخ اضطراب و افسردگی در میان جوانان در دهه گذشته به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این شرایط تأثیر بیشتری بر افراد مبتلا به ADHD میگذارد و باعث میشود آنها برای دریافت کمک بیشتر مراجعه کنند.
۶. تغییرات فرهنگی و اجتماعی
زمینه اجتماعی و فرهنگی تأثیر زیادی بر اختلالات روانی دارد. برای مثال، اگر مدرسه انعطافپذیر و کمرسمی باشد، فردی با ADHD خفیف ممکن است هرگز به دنبال کمک نرود. اما در دنیای امروز با فشارهای تحصیلی و شغلی بیشتر، نیاز به تشخیص و درمان افزایش یافته است. برخی شواهد نشان میدهد که سطح علائم ADHD در طول دههها تغییر نکرده، اما تأثیر آن بر یادگیری، روابط و زندگی روزمره بیشتر شده است.
نکته مهم این است که افزایش تشخیص ADHD لزوماً به معنای “تشخیص بیش از حد” نیست. در بسیاری از کشورها، از جمله بریتانیا، خدمات درمانی هنوز با شواهد علمی هماهنگ نشدهاند. پشتیبانی از بزرگسالان مبتلا به ADHD همچنان ناکافی است. سوال “تشخیص بیش از حد” تنها از طریق پایش مداوم نرخهای تشخیص رسمی و بررسی مزایا و خطرات تشخیص و درمان در سطوح مختلف علائم قابل پاسخگویی است.
جمعبندی
شواهد نشان میدهد که نرخ واقعی شیوع ADHD در جمعیت تغییر چشمگیری نداشته، اما افزایش آگاهی، تغییر معیارهای تشخیصی، کاهش انگ اجتماعی و تغییرات فرهنگی باعث شده شمار بیشتری از افراد بهدرستی تشخیص داده شوند. بنابراین، به جای “تشخیص بیش از حد”، ما با “تشخیص صحیحتر” و شناسایی مواردی که قبلاً نادیده گرفته میشدند، مواجه هستیم. با این حال، نیاز به نظارت دقیق و تحقیقات بیشتر برای اطمینان از تعادل بین تشخیص زودهنگام و جلوگیری از پزشکیسازی بیش از حد وجود دارد.
منابع
- منبع اول: Faraone, S. V., et al. (2021). The World Federation of ADHD International Consensus Statement: 208 Evidence-based conclusions about the disorder. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 128, 789-818.
- منبع دوم: Sayal, K., et al. (2018). ADHD in children and young people: prevalence, care pathways, and service provision. The Lancet Psychiatry, 5(2), 175-186.
- منبع سوم: Hinshaw, S. P., et al. (2022). Annual Research Review: Attention‐deficit/hyperactivity disorder in girls and women: underrepresentation, longitudinal processes, and key directions. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 63(4), 484-496.
- منبع چهارم: National Institute of Mental Health (2023). Major Depression Statistics.
- منبع پنجم: Twenge, J. M. (2020). Increases in depression, self‐harm, and suicide among U.S. adolescents after 2010. Journal of Adolescent Health, 66(1), 1-3.
- منبع ششم: Collishaw, S. (2015). Annual Research Review: Secular trends in child and adolescent mental health. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 56(3), 370-393.
- منبع هفتم: Polanczyk, G. V., et al. (2014). ADHD prevalence estimates across three decades: an updated systematic review and meta-regression analysis. International Journal of Epidemiology, 43(2), 434-442.
- منبع هشتم: Rutter, M., et al. (2011). Secular trends in the prevalence of child and adolescent disorders. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 52(7), 785-793.
