آیا عشقهای زودگذر میتوانند رابطه شما را تهدید کنند؟
روابط بلندمدت متعهدانه بر پایه وفاداری بنا شدهاند. با این حال، حتی بهترین و متعهدترین شریکهای زندگی نیز گاهی ممکن است دلباخته فرد سومی شوند.
این پدیده که در روان درمانگری «جذابیت برونرابطهای» (Extradyadic Attraction) یا همان «کراش» نامیده میشود، بسیار رایجتر از آن چیزی است که تصور میکنیم.
اما سوال اصلی اینجاست: چه زمانی این علاقه ساده میتواند به یک تهدید جدی برای رابطه شما تبدیل شود؟
تحقیقات جدید دانشگاه نیوبرانزویک کانادا نشان میدهد که عوامل مشخصی میتوانند پیشبینی کنند که آیا یک کراش بیآزار به خیانت یا جدایی ختم میشود یا خیر.
در این مقاله، به بررسی این عوامل و نشانههای هشداردهنده میپردازیم تا بتوانید رابطه خود را از خطرات پنهان محافظت کنید.
برای مطالعه بیشتر به مقاله فراتر از فرض خطر: تمایز مهم میان جذب به کودکان و اقدام به سوءاستفاده مراجعه کنید.
مقدمه: داستان صغری و رامتین
صغری خود را کاملاً عاشق شریک زندگیاش، رامتین، میداند و این احساس متقابل است. به همین دلیل، وقتی به طور تصادفی با یک رشته پیامک بین رامتین و شمارهای ناشناس مواجه شد، کاملاً غافلگیر شد.
محتوای پیامها به وضوح حاوی ابراز علاقه و حتی هماهنگی برای قرار ملاقات بود. وقتی صغری با رامتین روبرو شد، تنها پاسخی که گرفت این بود که این یک ماجراجویی بیضرر بوده که تمام شده است.
اما صغری قانع نشد. او در حال سنجیدن جوانب مثبت و منفی پایان دادن به رابطه است و از خود میپرسد آیا باید این موضوع را به عنوان یک هوس زودگذر نادیده بگیرد؟
چهار عاملی که خطر خیانت را افزایش میدهند
بر اساس مدل «سرمایهگذاری» (Investment Model) در روابط، محققان دانشگاه نیوبرانزویک چهار عامل کلیدی را شناسایی کردهاند که میتوانند احتمال گرایش به سمت یک فرد جایگزین را افزایش دهند:
۱. میزان سرمایهگذاری در رابطه
بر اساس مدل سرمایهگذاری، افرادی که احساس میکنند زمان، انرژی و منابع زیادی در رابطه خود صرف کردهاند و در صورت پایان رابطه، این سرمایهها را از دست خواهند داد، کمتر به سمت یک گزینه جذاب دیگر کشیده میشوند.
برای مطالعه بیشتر به مقاله تغییر ساعت و خواب جوانان: یک رابطه ناسالم مراجعه کنید.
هرچه سرمایهگذاری عاطفی و عملی در رابطه بیشتر باشد، ترک آن سختتر خواهد بود.
۲. رضایت از رابطه
کسانی که رابطه خود را قوی و رضایتبخش میدانند، کمتر احتمال دارد به شریک خود خیانت کنند.
احساس مثبت نسبت به رابطه، سپری در برابر وسوسههای بیرونی است. وقتی رابطه از کیفیت بالایی برخوردار باشد، جذابیت گزینههای جایگزین کمرنگتر میشود.
۳. رضایت جنسی
یکی از مهمترین مؤلفههای کاهش احتمال خیانت، رضایت جنسی است.
اگر فرد رابطه جنسی خود را لذتبخش، ارزشمند و پاداشدهنده بداند، احتمال جستجوی این نیاز در خارج از رابطه به شدت کاهش مییابد.
برای مطالعه بیشتر به مقاله مراقبت از خود پس از زایمان؛ فراتر از انجام کارهای بیشتر مراجعه کنید.
۴. کیفیت گزینههای جایگزین
اینجا همان جایی است که عامل جذابیت فیزیکی وارد معادله میشود.
اگر فرد گزینههای جایگزین (افراد دیگر) را بسیار جذاب و در دسترس ببیند، احتمال خیانت افزایش مییابد. این عامل به ادراک فرد از فرصتهای موجود بستگی دارد.
نتایج شگفتانگیز تحقیق
محققان با مطالعه روی ۵۴۲ بزرگسال در روابط بلندمدت متعهدانه (که ۳۵۸ نفر از آنها چهار ماه بعد نیز پیگیری شدند) به نتایج جالبی دست یافتند:
نزدیک به نیمی از نمونهها با شریک خود توافق انحصاری (تکهمسری) داشتند. با کمال تعجب، ۳۴ درصد به یک فرد جایگزین، ۲۴ درصد به دو نفر، ۱۵ درصد به سه نفر و ۲۷ درصد به چهار نفر یا بیشتر جذب شده بودند.
برای مطالعه بیشتر به مقاله ۱۰ راه برای اولویت دادن به خود پس از زایمان: راهنمای جامع بازگشت به خود واقعی مراجعه کنید.
در زمان تحقیق، نیمی از نمونهها حداقل به دو فرد جایگزین جذب بودند. دو سوم شرکتکنندگان گفتند که شریکشان از این جذابیت بیخبر است.
این کراشها به ندرت زودگذر بودند؛ شرکتکنندگان به طور متوسط دو سال فرد مورد علاقه را میشناختند و حداقل یک سال به او جذب بودند. خبر خوب: ۸۰ درصد شریکها از این موضوع بیخبر بودند و در ۵۹ درصد موارد، خود فرد هدف نیز از شدت احساسات طرف مقابل آگاه نبود.
۹۰ درصد کسانی که به کراش اعتراف کردند، هرگز با آن فرد رابطه جنسی نداشتند. این آمار نشان میدهد که داشتن کراش در یک رابطه متعهدانه بسیار رایج است، اما در اکثر موارد به خیانت فیزیکی منجر نمیشود.
برای مطالعه بیشتر به مقاله خلقوخوی شما بهبود یافته، اما چرا مغزتان هنوز در مه است؟ مراجعه کنید.
با این حال، نکته نگرانکننده مدتدار بودن این جذابیتها (حداقل یک سال) و پنهان بودن آنها از شریک اصلی است. این یعنی کراشها صرفاً یک هوس زودگذر نیستند و میتوانند به مرور زمان به یک تهدید جدی تبدیل شوند.
چه زمانی کراش خطرناک میشود؟
تحقیق نشان داد که رضایت از رابطه، قویترین پیشبینیکننده تعهد است. هرچه رضایت از رابطه بیشتر باشد، تعهد بیشتر و احتمال جدایی کمتر است.
اما اگر کیفیت رابطه پایین باشد، سرمایهگذاری اندک باشد و گزینه جایگزین بسیار جذاب به نظر برسد، آنگاه تعهد کاهش یافته و جدایی محتملتر میشود.
نکته جالب دیگر این بود که شدت جذابیت به تنهایی نمیتوانست میل به خیانت را پیشبینی کند. بلکه ترکیب این جذابیت با کیفیت پایین رابطه و عدم سرمایهگذاری بود که خطرآفرین میشد.
به عبارت دیگر، یک کراش در یک رابطه سالم و رضایتبخش، معمولاً بیضرر باقی میماند.
جمعبندی: چگونه از رابطه خود محافظت کنیم؟
محققان نتیجه میگیرند که تجربه کراشها تأثیر «منفی خوشخیم» (Benign Negative Impact) بر روابط دارند. یعنی کاملاً بیضرر نیستند، اما لزوماً فاجعهبار هم نیستند.
کلید اصلی، نادیده گرفتن یا انکار وجود این جذابیتها نیست، بلکه کار روی عواملی است که تعهد را تقویت میکنند، به ویژه رضایت از رابطه.
برای صغری و رامتین ، آینده مشترک ممکن است، به شرطی که هر دو حاضر باشند تهدید بالقوه این کراش به ظاهر بیآزار را بپذیرند و روی بهبود کیفیت رابطه خود کار کنند.
شناسایی «موانع خطر» (Tripwires) که باعث میشود یک کراش به یک گزینه جایگزین جذاب تبدیل شود، اولین گام برای حفظ یک رابطه رضایتبخش و متعهدانه است.
