📋 آزمون CBCL

سیاههٔ رفتاری کودک - نسخه والدین (آخنباخ)

📖 دستورالعمل اجرا و نمره‌دهی

👤

تکمیل‌کننده

این پرسشنامه توسط والدین یا شخصی که به خوبی با کودک آشناست (حداقل ۶ ماه) تکمیل می‌شود.

📅

بازه زمانی

لطفاً رفتارهای کودک را در ۶ ماه گذشته در نظر بگیرید.

🎯

گروه سنی

مناسب برای کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۸ سال.

⏱️

زمان تقریبی

تکمیل پرسشنامه حدود ۲۰ تا ۲۵ دقیقه زمان می‌برد.

🔢 شیوه نمره‌دهی

۰ هرگز در رفتار کودک وجود ندارد
۱ گاهی اوقات در کودک مشاهده می‌شود
۲ بیشتر مواقع یا همیشه وجود دارد
⚠️
نکته مهم: لطفاً به تمامی سوالات پاسخ دهید. پاسخ‌های ناقص امکان تفسیر دقیق را نمی‌دهند. پس از تکمیل، نتایج به صورت نمرات T محاسبه و تفسیر می‌شوند.
🔒 حریم خصوصی شما محترم است: پاسخ‌ها به‌صورت خودکار در مرورگر شما ذخیره می‌شوند و در صورت بستن صفحه، اطلاعات شما از بین نمی‌رود. نتایج این آزمون هیچ‌جا ذخیره نمی‌شود و کاملاً ناشناس است.

سیاههٔ رفتاری کودک (CBCL) یکی از معتبرترین ابزارهای سنجش مشکلات عاطفی-رفتاری کودکان و نوجوانان است. این پرسشنامه توسط والدین یا افرادی که به خوبی با کودک آشنا هستند تکمیل می‌شود و شامل ۱۱۳ سوال در مورد رفتارها و حالات مختلف کودک در ۶ ماه گذشته است.

این آزمون ۸ خرده‌مقیاس و ۳ مقیاس پهن‌باند را ارزیابی می‌کند و تفسیر نتایج بر اساس نمرات T انجام می‌شود.

1. بچه‌گونه‌تر از سن خود رفتار می‌کند.
2. حساسیت (آلرژی) دارد.
3. زیاد جر و بحث می‌کند.
4. آسم یا تنگی نفس دارد.
5. مثل جنس مخالف رفتار می‌کند.
6. بیرون از توالت مدفوع می‌کند. در هر مکانی آب دهانش را می‌اندازد (تف می‌کند).
7. مغرور است و از خودش تعریف می‌کند.
8. نمی‌تواند حواسش را جمع کند، نمی‌تواند توجه‌اش را برای مدت طولانی نگه دارد.
9. بعضی فکرها را نمی‌تواند از ذهنش خارج کند (فکر وسواسی).
10. نمی‌تواند آرام بنشیند، بی‌قرار است یا زیاد فعال است.
11. به بزرگسالان می‌چسبد، یا خیلی به آنها وابسته است.
12. از تنهایی شکایت می‌کند.
13. گیج یا سردرگم به نظر می‌رسد.
14. زیاد گریه می‌کند.
15. با حیوانات بی‌رحم است.
16. نسبت به دیگران بی‌رحم است، زورگو است و دیگران را آزار می‌دهد.
17. خیال‌پردازی می‌کند یا در افکار خودش غرق می‌شود.
18. عمداً به خودش صدمه می‌زند یا قصد از بین بردن خود را دارد.
19. دلش می‌خواهد به او زیاد توجه کنند.
20. وسائلش را خراب می‌کند.
21. وسائل متعلق به خانواده‌اش یا وسایل دیگران را خراب می‌کند.
22. در خانه نافرمانی می‌کند (حرف گوش نمی‌دهد).
23. در مدرسه نافرمانی می‌کند (حرف گوش نمی‌دهد).
24. خوب غذا نمی‌خورد.
25. با بچه‌های دیگر سازگاری ندارد.
26. از رفتار بد خود، پشیمان نمی‌شود.
27. حسود است.
28. قوانین و قواعد را در خانه، مدرسه و جاهای دیگر نقض می‌کند.
29. از حیوانات، وضعیت‌ها، موقعیت‌ها یا بعضی جاهای خاص (غیر از مدرسه) می‌ترسد.
30. از رفتن به مدرسه می‌ترسد.
31. از این که فکر بدی به سرش بزند یا عمل بدی انجام دهد، می‌ترسد.
32. احساس می‌کند که باید از هر جهت بی‌عیب و نقص باشد.
33. احساس می‌کند که هیچ‌کس او را دوست ندارد.
34. احساس می‌کند دیگران دست‌نیافتنی هستند.
35. احساس بی‌ارزشی می‌کند، خودش را کمتر از آنچه هست می‌پندارد.
36. زیاد به خود صدمه می‌زند، مستعد آسیب دیدن است.
37. زیاد جنگ و دعوا می‌کند.
38. زیاد سر به سر دیگران می‌گذارد.
39. دور و بر بچه‌هایی می‌گردد که دردسر درست می‌کنند.
40. صداهایی می‌شنود که وجود خارجی ندارند (دیگران قادر به شنیدن آنها نیستند).
41. بدون فکر عمل می‌کند.
42. تنهایی را دوست دارد.
43. دروغ می‌گوید، حیل‌گری و تقلب می‌کند، دیگران را گول می‌زند.
44. عادت به ناخن جویدن دارد.
45. زیاد حساس است، زود عصبی و هیجان‌زده می‌شود.
46. حرکات و پرش‌های غیرارادی در اندام بدن خود دارد.
47. خواب‌های وحشتناک می‌بیند.
48. بچه‌های دیگر او را دوست ندارند.
49. یبوست دارد.
50. بسیار ترسوست و مضطرب می‌شود.
51. احساس سرگیجه می‌کند.
52. زیاد احساس گناه می‌کند.
53. زیاد غذا می‌خورد (پرخور است).
54. بیش از اندازه احساس خستگی می‌کند.
55. اضافه وزن دارد.
56. از مشکلات و ناراحتی‌های جسمی زیر در خود شکایت دارد:
الف) درد در نقاط مختلف بدن
ب) سردرد
ج) حالت تهوع، احساس حال به هم خوردن
د) ناراحتی چشمی (اگر با عینک برطرف نمی‌شود)
ه) جوش یا دیگر مشکلات پوستی
و) دل‌درد یا دل‌پیچه
ز) استفراغ یا بالا آوردن
ح) سایر ناراحتی‌ها
57. بی‌دلیل با دیگران کتک‌کاری می‌کند.
58. با بینی، پوست یا دیگر قسمت‌های بدنش ور می‌رود و آنها را زخم می‌کند.
59. با آلت تناسلی خود در حضور دیگران ور می‌رود و بازی می‌کند.
60. با آلت تناسلی خود زیاد بازی می‌کند.
61. در درس خواندن ضعیف است.
62. دست و پا چلفتی است.
63. ترجیح می‌دهد با بچه‌های بزرگ‌تر از خودش باشد.
64. ترجیح می‌دهد با بچه‌های کوچک‌تر از خود باشد.
65. از صحبت کردن با افراد غریبه خودداری می‌کند.
66. خودش را مجبور به بعضی اعمال می‌بیند (اعمال وسواسی).
67. از منزل فرار می‌کند.
68. زیاد جیغ می‌کشد.
69. مرموز و تودار است، مطالب را توی خودش نگه می‌دارد.
70. چیزهایی را می‌بیند که وجود خارجی ندارند (دیگران قادر به دیدن آنها نیستند).
71. کمرو و خجالتی است.
72. آتش‌افروزی می‌کند.
73. مشکلات جنسی دارد.
74. خودنمایی یا دلقک‌بازی می‌کند.
75. بیش از حد ترسوست طوری که زهر ترک می‌شود.
76. کمتر از بچه‌های دیگر می‌خوابد.
77. در طول روز و یا شب بیشتر از دیگر بچه‌ها می‌خوابد.
78. بی‌توجه است یا به راحتی حواسش پرت می‌شود.
79. در صحبت کردن و در بیان کلمات مشکل دارد.
80. بدون هدف به جایی خیره می‌شود.
81. در منزل بدون اجازه وسایل را برمی‌دارد (دزدی می‌کند).
82. خارج از منزل بدون اجازه وسایل را برمی‌دارد (دزدی می‌کند).
83. چیزهایی را که احتیاج ندارد جمع می‌کند.
84. رفتارهای عجیب و غریب دارد.
85. ایده‌های عجیب و غریب دارد.
86. کله‌شق و یک‌دنده، عبوس و زودرنج است.
87. در خلق و یا احساساتش تغییرات ناگهانی دارد.
88. زیاد قهر می‌کند و اخمو است.
89. بدگمان و شکاک است.
90. فحش می‌دهد یا در صحبت‌هایش، کلمات زشت و وقیحانه به کار می‌برد.
91. می‌گوید از زندگی سیر شده است و حرف‌های مأیوس‌کننده می‌زند.
92. در خواب راه می‌رود یا صحبت می‌کند.
93. زیاد صحبت می‌کند.
94. دیگری را مسخره و اذیت می‌کند.
95. بدخلق یا تندمزاج است.
96. راجع به مسائل جنسی زیاد فکر می‌کند.
97. مردم را تهدید می‌کند.
98. انگشت شست خود را می‌مکد.
99. سیگار می‌کشد، یا توتون و تنباکو را می‌جود یا بو می‌کشد.
100. در خواب رفتن مشکل دارد.
101. از مدرسه گریزان است و فرار می‌کند.
102. کم‌فعالیت و کم‌انرژی است.
103. غمگین، ناراحت و دل‌گرفته (افسرده) است.
104. بیش از حد پرسر و صدا است.
105. برای مقاصد غیردارویی مواد مخدر مصرف می‌کند (به غیر از الکل و تنباکو).
106. از نظر اجتماعی ناهنجار است و دست به تخریب اموال عمومی می‌زند.
107. در روز شلوارش را خیس می‌کند.
108. شب‌ادراری دارد.
109. ناله می‌کند.
110. آرزو می‌کند جنس مخالف باشد.
111. با دیگران ارتباط برقرار نمی‌کند و گوشه‌گیر است.
112. نگران است.
113. چنانچه کودک یا نوجوان مشکلات دیگری دارد که در فهرست بالا نیامده، آنها را بنویسید.

⌨️ برای محاسبه سریع، کلیدهای Ctrl + Enter را فشار دهید

📚 درباره آزمون CBCL

معرفی آزمون

سیاههٔ رفتاری کودک (Child Behavior Checklist - CBCL) از مجموعه فرم‌های موازی ASEBA (آخنباخ) بوده و مشکلات کودکان و نوجوانان را در ۸ عامل ارزیابی می‌کند:

  • اضطراب/افسردگی
  • گوشه‌گیری/افسردگی
  • شکایت‌های جسمانی
  • مشکلات اجتماعی
  • مشکلات تفکر
  • مشکلات توجه
  • نادیده گرفتن قواعد
  • رفتار پرخاشگرانه

دو عامل نادیده گرفتن قواعد و رفتار پرخاشگرانه عامل مرتبه دوم مشکلات برونی‌سازی شده را تشکیل می‌دهند.

این پرسشنامه مشکلات عاطفی-رفتاری و همچنین توانمندی‌ها و شایستگی‌های تحصیلی و اجتماعی کودکان ۶ تا ۱۸ سال را از دیدگاه والدین مورد سنجش قرار می‌دهد و نوعاً در ۲۰ تا ۲۵ دقیقه تکمیل می‌شود.

شیوه نمره‌گذاری

پاسخ به سوالات این پرسشنامه به صورت لیکرت ۳ گزینه‌ای از ۰ تا ۲ می‌باشد:

  • نمره ۰ — هرگز در رفتار کودک وجود ندارد
  • نمره ۱ — گاهی اوقات در کودک مشاهده می‌شود
  • نمره ۲ — بیشتر مواقع یا همیشه در رفتار کودک وجود دارد

نمرات خام به نمرات T تبدیل می‌شوند که امکان تفسیر استاندارد را فراهم می‌کنند.

روایی و پایایی

ضرایب کلی اعتبار فرم‌های CBCL با استفاده از آلفای کرانباخ ۰٫۹۷ و با استفاده از اعتبار بازآزمایی ۰٫۹۴ گزارش شده است.

روایی محتوایی، روایی ملاکی و روایی سازه این فرم‌ها مطلوب گزارش شده است (آخنباخ و رسکورلا، ۲۰۰۷).

در پژوهش‌های ایرانی، دامنه ضرایب همسانی درونی مقیاس‌ها از ۰٫۶۳ تا ۰٫۹۵ و دامنه ضرایب ثبات زمانی از ۰٫۳۲ تا ۰٫۶۷ گزارش شده است.

روانفیکس را به گوگل معرفی کنید

با افزودن روانفیکس به منابع ترجیحی گوگل، مقالات تخصصی روانشناسی ما را بیشتر در نتایج جستجو ببینید.

افزودن به منابع گوگل

📖 منابع

  • Achenbach TM. (1991). Manual for the Child Behavior Checklist/4-18 and 1991 Profile. Burlington, VT: University of Vermont Department of Psychiatry.
  • Doyle SR, McCarty CA. (2001). Child Behavior Checklist (Grade 7, Year 8 Update) (Technical Report). Available: http://www.fasttrackproject.org/
  • مینائی، آ. (۱۳۸۵). هنجاریابی سیاهه رفتاری کودک (CBCL). پایان‌نامه دکتری، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.